Topmenu

Lezingen & Cursussen: VARIA! | Cursus najaar 2017 | lezingenreeks vanaf 22 september

 240,00

informatie

Najaarscursus 2017: VARIA!

Ieder jaar evalueren we onze cursussen en vragen we u om uw wensen. Soms bereikte ons het verzoek een speciale kunststroming of kunstenaar bijzondere aandacht te geven. Meestal lukte het niet om kleine onderwerpen onder te brengen in een thema. Dit najaar wel, dit najaar hebben we een speciale ‘VARIA’ samengesteld met úw wensen!
Bij ieder onderwerp hebben we een specialist gezocht. Hieronder ziet u het verkorte programma. Ga naar de tab: ‘programma per bijeenkomst’ voor een uitgebreide omschrijving bij iedere bijeenkomst.

VARIA!

door Roland Gieles:

1.: Van Gogh en Munch;
2.: Nederlandse kleurenpracht: Gestel, Sluijters en Van Dongen;

door: Nathalie Mantel
Samen Sterk: bekende en minder bekende duo’s in de beeldende kunst:

3.: Bijbelse duo’s waaronder Perpetua en Felicitas;
4.: Niet-religieuze samenwerkingen of liefdesparen;
5.: Een sterk en eendrachtig Florence: David en Goliath

Door Wim de Natris

6.: De toren van Babel;
7.: Een wonderlijke geschiedenis. De Geboorte van Christus;
8.: De Engelse landschapstuin.

programma per bijeenkomst

Download hier de .pdf met het programma per bijeenkomst.

‘VARIA!’

Edvard Munch, Zelfportret, 1881-1882, olieverf op doek, 26 x 18.5 cm, Munch Museum, Oslo Vincent van Gogh, Laatste zelfportret – September 1889 (Musée D’Orsay)

Lezing 1
22 september 10:30 uur – 12:30 uur
Docent: Roland Gieles
Van Gogh en Munch
In deze lezing staan Vincent van Gogh (1853-1890) en Edvard Munch (1863-1944) centraal. Hoewel beide kunstenaars een eigen, persoonlijke stijl hadden, vonden zij in kleur, vorm en compositie de vernieuwing van de kunst. Zij legden hun persoonlijke ervaringen vast op doek in krachtige beelden en inspireerden daarmee een nieuwe generatie van jonge Europese kunstenaars. ‘De schilder van de toekomst is een colorist zoals er nog niet een is geweest.’ schreef Vincent van Gogh al in mei 1888.

 

Kees van Dongen – Portret van Dolly – 1909

Lezing 2
6 oktober 10:30 uur – 12:30 uur
Docent: Roland Gieles
Nederlandse kleurenpracht: Gestel, Sluijters en Van Dongen
De ontwikkelingen van het postimpressionisme waren van grote invloed op jonge schilders in heel Europa. De vrijheid in kleur en vorm, die door schilders als Van Gogh en Munch was verworven, werd door jonge kunstenaars verder ontwikkeld in een reeks van stijlexperimenten. Ook in Nederland waren er verschillende jonge schilders, die beïnvloed werden door deze nieuwe, modernistische stijlen. In dat kader kijken we in deze lezing naar de kunst van Leo Gestel (1881-1941), Jan Sluijters (1881-1957) en Kees van Dongen (1877-1968).

Lezing 3, 4 en 5 op 20 oktober; 3 november en 24 november
Samen Sterk: bekende en minder bekende duo’s in de beeldende kunst.
Docent: Nathalie Mantel
Inleiding: Viktor & Rolf, Hennes & Maurits, Clemens & August. Van Kooten & De Bie, Theo & Thea, Bert & Ernie. Caesar & Cleopatra, Dante & Beatrice, Suske & Wiske. Niet alleen de moderne maatschappij maar ook onze geschiedenis is rijk aan duo’s. Vaak zorgt een verbond tot grotere hoogtepunten dan wanneer je er alleen voor staat: good things come in pairs. Er zijn door de eeuwen heen tal van verhalen geschreven over befaamde duo’s uit de wereldgeschiedenis, en ook in de kunsten blijven ze niet onopgemerkt. Deze cursus zal ingaan op een aantal paren wiens verhalen kunstenaars heeft geïnspireerd tot het maken van prachtige werken, zowel in de schilderkunst als in de beeldhouwkunst.

St. Perpetua en Felicitas , the National Shrine – Washington, DC

Lezing 3
20 oktober 10:30 uur – 12:30 uur
Docent: Nathalie Mantel
Bijbelse duo’s
Een van de grootste literaire bronnen is de Bijbel. En ook die bevat veel verhalen waarin een duo de hoofdrol speelt, te beginnen bij Adam en Eva natuurlijk. Maar vergeet Samson en Delilah niet, of Judith en Holofernes. De relatie tussen man en vrouw staan bij hen centraal, maar de geschiedenis van het christendom kent tevens voorbeelden van personen die als zijnde gelijken bij elkaar horen. Zo worden Jezus’ discipelen Petrus en Paulus vaak in één adem genoemd, en slaan belangrijke heiligen de handen ineen zoals Cosmas en Damianus. Zij die aan de marteldood zijn gestorven vanwege hun geloof staan vaak niet alleen, zoals overgeleverd in de biografie van Perpetua en Felicitas.

Castor en Pollux, Metropolitan Museum of Art, New York, NY, USA

Lezing 4
3 november 10:30 uur – 12:30 uur
Docent: Nathalie Mantel
Pagaanse samenwerkingen of liefdesparen
Voor dit deel gaan we in op de niet-religieuze samenwerkingen of liefdesparen. Schrijvers uit de klassieke oudheid vertellen over de verboden liefde tussen Amor en Psyche of over de broers Castor en Pollux die hielpen met de queeste naar het Gulden Vlies. Met de opkomst van de renaissance, wanneer men de cultuur van de Grieken en Romeinen gaat herbestuderen, worden die legendes zeer populair bij kunstenaars en hun opdrachtgevers. Denk aan de sculpturen van Gianlorenzo Bernini en Antonio Canova. In de opera’s wordt gezongen over het tragische lot van Orpheus en Eurydice; Shakespeare wijdt een van zijn toneelstukken aan Caesar, een andere aan Cleopatra.

Caravaggio, David met het hoofd van Goliath, 1607, Kunsthistorisch museum Wenen

Lezing 5
24 november 10:30 uur – 12:30 uur
Docent: Nathalie Mantel
Een sterk en eendrachtig Florence: David en Goliath
Het wordt interessant wanneer men personen met een pagaanse of heidense achtergrond gaat combineren met figuren uit het Christendom. Dit is het geval in Florence, vanaf de dertiende eeuw. De kleine republiek die zich ‘groot’ probeert te houden tussen het machtige hertogdom van Milaan en de pauselijke staten van Rome is naarstig op zoek naar een middel om zich op het politieke toneel standvastig te tonen. Het bestuur van de stad vind deze kracht en deugd – virtus – in twee op het eerste ogenblik totaal verschillende mannen: de held Hercules uit de Griekse mythologie en de herdersjongen David uit het Oude Testament. Toch worden deze figuren beiden ingezet voor het machtsvertoon van de stad en, naarmate de jaren verstrijken, lijken zij zelfs dichter tot elkaar te komen. Samen staan zij symbool voor een sterk en eendrachtig Florence.

Pieter Bruegel I, De toren van Babel (detail), ca. 1565. Museum Boijmans van Beuningen Rotterdam

Lezing 6
8 december 10:30 uur – 12:30 uur
Docent: Wim de Natris
De Toren van Babel
Het Babel verhaal is afkomstig uit het Oude Testament. In Genesis, hoofdstuk 11, vers 1-9, staat beschreven hoe het volk van Noë een toren bouwde die tot in de hemel reikte. God strafte deze overmoed door spraakverwarring en verstrooiing van de volken. Over verwoesting van de toren wordt niets gezegd.
Een indrukwekkend verhaal met een niet mis te verstane boodschap dat in de beeldende kunst een enorme impact heeft gehad tot in onze tijd toe.

de Geboorte van Christus, De meester van Flémalle, plus detail, begin 15de eeuw.

Lezing 7
22 december 10:30 uur – 12:30 uur
Docent: Wim de Natris
Een wonderlijke geboorte
Voorstellingen van de Geboorte van Christus al bijna 2000 jaar voor iedereen herkenbaar door de basis ingrediënten: baby in kribbe, os en ezel, Maria en Jozef van Nazareth → een gezin in barre omstandigheden op een onherbergzame plek: grot of stal. Daarnaast komen er in de loop van de tijd nog al wat ingrediënten bij, zoals: Vroedvrouwen, Aanbidding van Herders, Ster, Aanbidding van en Droom van de Magiërs (Wijzen, Koningen), Kindermoord, Vlucht naar Egypte.
Een levendige geschiedenis die niet meer zo vanzelfsprekend wordt gekend.

De tuin van Stourhead, Wiltshire UK, met de Palladiaanse brug

Lezing 8
12 januari 2018 10:30 uur – 12:30 uur
Docent: Wim de Natris
De Engelse landschapstuin
In Engeland ontstaat in de eerste helft van XVIII een nieuwe opvatting over de natuur: de natuur als vriendelijke en gelijke partner, die verfrissing en morele opluchting schenkt → de natuur als symbool van vrijheid, als tegenstelling tot de vormelijke en strenge tuinen van Versailles = beheersing natuur = autocratisch staatsregime. Dus geen rechte lijnen en geometrie!
Typerende elementen zijn de folly, de hermitage en de haha.
De Engelse landschapsstijl vond veel navolging op het Europese continent vooral in stadsparken tot in onze tijd.

 

 

 

 

data, locatie en prijs

Data: (onder voorbehoud van onverwachte wijzigingen)

Vrijdagochtend om de 14 dagen:
22 september 2017; 6 oktober; 20 oktober;  3 november; 24 november; 8 december; 22 december en 12 januari 2018
Inhaal bijeenkomst in geval van onverhoopte uitval: 12 januari ’s middags

Tijd: van 10:30 uur tot 12:30 uur
Zaal open om 10:15 uur

Locatie: Zaal ‘de Klimroos’ in hostellerie de Rozenhof; Nijmeegsebaan 114; 6564 CK Heilig Landstichting (vlakbij gemeentegrens Nijmegen).
Volop gelegenheid en gratis parkeren.
Openbaar vervoer: de stadsbus stopt voor de deur.

Prijs: € 240,-
Inclusief: Een digitale presentatie van de PowerPoint of een samenvatting per bijeenkomst, wordt per mail nagezonden.
’n Kopje koffie of thee met koekje in de pauze.

U bent verhinderd?
U kunt uzelf altijd laten vervangen door iemand anders uit uw eigen netwerk. Daar zijn geen verdere kosten aan verbonden.
Neemt een deelnemer een introducee mee om een keer kennis te maken dan kost dat € 15,-

 

docenten

Roland Gieles, MA studeerde kunstgeschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Hij specialiseerde zich in de Italiaanse kunst van de late middeleeuwen en renaissance, maar heeft gaandeweg een brede kunsthistorische interesse ontwikkeld, van Byzantijnse mozaïeken tot sierlijke Art Nouveau en van grote frescocycli tot de meest verfijnde kunstobjecten. Elk kunstwerk heeft zijn eigen verhaal en is vervaardigd in zijn eigen historische context. In zijn lezingen verbindt Roland deze twee aspecten met elkaar, zonder de schoonheid en de emotie van de kunst uit het oog te verliezen.

Nathalie Mantel, MA is kunsthistorica en gespecialiseerd in de Italiaanse Renaissance. De afgelopen jaren bezocht ze Italie regelmatig, vooral de steden Florence en Rome. In Florence verzorgt ze stadswandelingen en gespecialiseerde rondleidingen in de kathedraal, waardoor zijn deze steden voor haar een tweede thuis zijn geworden. Momenteel werkt ze als rondleider bij Museum het Valkhof en is ze tijdelijk verbonden aan Rijksmuseum Twenthe.
Nathalie’s werkwijze kenmerkt zich door kennis op ontspannen, enthousiaste en educatieve wijze over te brengen naar een groter publiek.

Drs. Wim de Natris studeerde kunstgeschiedenis aan de Radboud Universiteit met als specialisatie industriële architectuur in de negentiende eeuw. Hij was jarenlang actief als adviseur op het gebied van industrieel erfgoed bij verschillende instellingen en monumentencommissies. Daarnaast doceerde hij kunst- en cultuurgeschiedenis en esthetica aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, tegenwoordig ARTez. Sinds 1995 beheert hij Galerie De Natris, een galerie voor eigentijdse beeldende kunst in Nijmegen.